به گزارش تحریریه، هم‌زمان با پایان سفر دونالد ترامپ به چین، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، راهی پکن شد تا در دیدار با شی جین‌پینگ برای گسترش همکاری‌های دوجانبه، به‌ویژه در حوزه‌های انرژی، تجارت و دیپلماسی، رایزنی کند. رسانه‌های دولتی چین فاصله کوتاه میان سفر رهبران آمریکا و روسیه را نشانه‌ای از جایگاه پکن به‌عنوان «کانون دیپلماسی جهانی» توصیف کرده‌اند.

رسانه آمریکایی نیوزویک در این زمینه آورده است که پوتین که پیش‌تر شی را «دوست عزیز» خوانده است، امیدوار است در این سفر دستاوردهایی فراتر از نتایج دیدار ترامپ با رهبر چین به دست آورد. «فیلیپ لوکور» استاد روابط بین‌الملل و مطالعات آسیایی در مدرسه کسب‌وکار ESSEC فرانسه، معتقد است زمان‌بندی این سفر با دقت انتخاب شده و پیامی روشن درباره اولویت‌های راهبردی چین دارد. به گفته او، پکن می‌کوشد نشان دهد نزدیک‌ترین شرکایش روسیه، ایران و کره شمالی هستند؛ کشورهایی که در رویدادهای مهم رسمی چین حضور دارند.

تمرکز بر خط لوله «قدرت سیبری ۲»

یکی از محورهای اصلی گفت‌وگوها، پروژه خط لوله گاز «قدرت سیبری ۲» است؛ طرحی ۱۶۰۰ مایلی با ظرفیت سالانه تا ۵۰ میلیارد متر مکعب که قرار است گاز میادین قطب شمال روسیه را از طریق مغولستان به چین منتقل کند. این پروژه برای مسکو اهمیت راهبردی دارد، زیرا پس از تهاجم تمام‌عیار به اوکراین و کاهش واردات انرژی روسیه از سوی اروپا، کرملین به‌دنبال تغییر مسیر صادرات انرژی خود به بازارهای آسیایی است.

چین در سال‌های اخیر به بزرگ‌ترین خریدار نفت روسیه تبدیل شده است؛ نفتی که پس از جنگ اوکراین با تحریم‌های غرب روبه‌رو شد. هرچند ایالات متحده اخیراً بخشی از تحریم‌های نفتی روسیه را برای مهار افزایش قیمت‌های جهانی ناشی از تنش‌های خاورمیانه کاهش داده، پکن همچنان خرید نفت و گاز روسیه — چه از طریق خطوط لوله و چه محموله‌های دریایی — را ادامه می‌دهد و بخشی از معاملات نیز با یوان تسویه می‌شود.

با وجود توافق الزام‌آور دو کشور در سپتامبر گذشته برای ساخت خط لوله جدید، مذاکرات بر سر قیمت همچنان ادامه دارد. گزارش‌ها حاکی است روسیه امیدوار است بی‌ثباتی‌های ناشی از تحولات خاورمیانه، موضع چین را در مذاکرات نرم‌تر کند، اما نشانه‌ای از توافق سریع دیده نمی‌شود.

رکوردهای جدید در تجارت دوجانبه

روابط اقتصادی مسکو و پکن از آغاز جنگ اوکراین عمیق‌تر شده است. بر اساس داده‌های مرکز پژوهش انرژی و هوای پاک، چین از زمان آغاز تهاجم گسترده روسیه، بیش از ۳۶۷ میلیارد دلار سوخت فسیلی از این کشور خریداری کرده و اکنون بیش از یک‌چهارم صادرات روسیه را جذب می‌کند.

هیئت روسی حاضر در پکن شامل مقام‌های ارشد و مدیران شرکت‌های بزرگی چون روس‌نفت، نوواتک و گازپروم است.

کارشناسان می‌گویند روسیه از سال ۲۰۲۲ انرژی خود را با تخفیف به چین عرضه کرده و در مقابل، کالاها و خدمات متعددی از این کشور وارد کرده است. ایالات متحده و ناتو پیش‌تر چین را به ایفای نقش «توانمندساز تعیین‌کننده» در تداوم توان نظامی روسیه متهم کرده‌اند؛ ادعایی که پکن آن را رد می‌کند.

در همین حال، فشارهای اقتصادی بر روسیه افزایش یافته و پیش‌بینی رشد اقتصادی این کشور برای سال ۲۰۲۶ به ۰.۴ درصد کاهش یافته است؛ موضوعی که به گفته تحلیلگران، می‌تواند اهرم چانه‌زنی بیشتری در اختیار پکن قرار دهد.

نمایش حمایت در سایه انزوا

از زمان آغاز جنگ اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، روسیه با اتهام‌های جنایات جنگی روبه‌رو بوده و ولادیمیر پوتین در کشورهای عضو دیوان کیفری بین‌المللی با خطر بازداشت مواجه است. این شرایط، تلاش مسکو برای افزایش نفوذ در میان کشورهای «جنوب جهانی» را تقویت کرده و روابط پوتین با رهبران خارج از اروپا و آمریکای شمالی، به‌ویژه شی جین‌پینگ، را مستحکم‌تر ساخته است.

پوتین و شی قصد دارند بیست‌وپنجمین سالگرد پیمان حسن همجواری و همکاری دوستانه میان روسیه و چین را گرامی دارند. «ژی‌چون ژو» مدیر مؤسسه چین در دانشگاه باکنل، معتقد است سفر پوتین به پکن، که اندکی پس از سفر ترامپ به چین صورت می‌گیرد، پیامی مهم برای غرب، به‌ویژه ایالات متحده، است و نشان می‌دهد که پوتین از حمایت قوی شی برخوردار است.

به گفته ژو، در حالی که توجه جهانی به تحولات تنگه هرمز جلب شده، پوتین با این سفر می‌خواهد یادآوری کند که جنگ در اوکراین همچنان ادامه دارد و یافتن راه‌حل دیپلماتیک برای این مناقشه ضروری است. او همچنین می‌تواند به ترامپ نشان دهد که کارت‌های ژئوپلیتیکی بیشتری در دست دارد.

تحلیلگران معتقدند در حالی که ترامپ به دنبال افزایش خرید انرژی از چین است، چین خود در حال حاضر مقادیر زیادی انرژی از روسیه خریداری می‌کند که این امر به پکن اهرم چانه‌زنی قابل توجهی در مذاکرات با آمریکا می‌دهد. بنابراین، سفر پوتین به چین، پیروزی محسوب می‌شود که منافع راهبردی پکن را تقویت می‌کند.

پایان/